مقالات

اهميت کنجاله سويا در تامين پروتئين لازم در جيره طيور

با توجه به روند فزاينده افزايش جمعيت ، منابع محدود ، فقر و گرسنگي پنهان ، لازم است برنامه اقتصادي همه جانبه اي تدوين گردد. يکي از مواردي که در کوتاه مدت و با هزينه کمتر مارا به اهداف اقتصادي مي رساند بخش کشاورزي و زير مجموعه آن دامپروري و پرورش طيور مي باشد . بدين لحاظ نياز به مديريت چنين واحدهايي است تا با تاکيد بر اصلاح نژاد طيور جهت بالارفتن راندمان توليد بهترين شرايط محيطي را فراهم نمايند.

از اين لحاظ که غذا در پرورش طيور بيشترين هزينه را دارد مساله عمده و اساسي است.کنجاله سويا امروزه به دليل کيفيت مناسب و اقتصادي ، سهم بسزايي در جيره طيور دارد بر اين اساس در اين مقاله سعي شده است که اهميت اين ماده غذايي را از لحاظ ترکيبات آن و مقايسه آن با ديگر منابع پروتئيني بيان نمايد . به طور کلي مي توان گفت که کنجاله سويا يک مواد غذايي بهداشتي و اقتصادي است و به لحاظ ترکيبات شيميايي مناسب در جيره طيور نقش مهمي ايفا مي کند.

 ترکيب مواد غذايي مورد نياز طيور
خوراکهاي مورد نياز در تغذيه طيور از موادي مغذي تشکيل شده که پس از جذب و ورود به خون هر يک بطريقي در اعمال حياتي بدن حيوان نقش ايفا مي کنند. مواد مغذي به طور کلي شامل کربوهيدراتها و چربيها ، پروتئين ها ، مواد معدني ، ويتامين ها ، آب و ترکيبات اضافي مي باشند. براساس نوع و شيوه پرورش طيور ازنظر گوشتي و يا تخمگذار بودن ونيز زمان پرورش ، درصدترکيبات فوق تغيير پذيرند و به انواع مواد غذايي نيازمند هستند.جهت تعيين ميزان هر ماده غذايي در جيره ، طيور مي بايست به اين نکات توجه داشت که :

1. ماده غذايي اقتصادي و بهداشتي باشد .
2. تمام نيازهاي لازم را تامين کند.
يکي از مواد غذايي مورد مصرف در پرورش طيور ، کنجاله سويا است که پس از ذرت ، بيشترين اهميت را دارد و تمامي فاکتورهاي فوق را در بر ميگيرد . بدين ترتيب لازم است شناختي بر آناليز مواد مغذي و ديگر خصوصيات آن داشت . البته جهت روشن نمودن بيشتر مطلب،سعي شده نيازهاي غذايي طيور مشخص گردد و سپس اهميت آن مطرح خواهد شد .
 اهميت کنجاله سويا در تامين پروتئين لازم در جيره طيور

 سويا حاوي حدود 35 تا 40 درصد پروتئين و 18 تا 21 درصد چربي است وبه منظور توليد روغن و کنجاله توليد و فرآيند مي شود. با حرارت دادن به سويا کيفيت آن بهتر شده بازدارنده تريپسين غيرفعال شده و متيونين بهتر در دسترس قرار مي گيرد با وجود اين مي بايست دقت شود که ممکن است حرارت زياد به ليزين ، احتمالا اسيدهاي آمينه ضروري ديگر صدمه رساند يا آنها را از دسترس خارج سازد ولي به طور کلي بيشتر تحقيقات بر اين نظر تاکيد داشته که کنجاله سويا براي حداکثر کيفيت پروتئين مي بايست حرارت مناسبي ديده باشند. سويا که چربي آن گرفته شده باشد به دو صورت آسياب کامل يا پرک شده مصرف مي گردد . با وجود اين لازمه حرارت دادن ايجاب مي کند که دانه ها به طور مناسبي فرايند شوند. در آزمايشهاي تغذيه جيره هاي تمام چربي دار سويا به جوجه ها،نتايجي به دست آمده که دانه هاي کامل يا دانه هاي آسياب شده مطلوب ترند اما بايد متذکر شد که در مناطقي که با مشکل کمبود روغنهاي نباتي مواجه اند اقتصادي تر آن است که فقط ازکنجاله استفاده شده و روغن آن جدا گردد. در تهيه کنجاله با جدا شدن روغن ميزان پروتين کنجاله حاصل به حدود 45 درصد رسيده و مقدار الياف فام آن حدوداً 6 درصد مي گردد .کنجاله بدون پوسته معمولا با حداقل 50 درصد پروتئين استاندارد مي شود ومقدار الياف آن در حدود 3 درصد است .کنجاله بدون پوسته مخصوصا در خوراکهاي پرانرژي جوجه هاي گوشتي مطلوب است . پروتئين سويا يک پروتئين با کيفيت است و حاوي مقادير سرشار از اسيدهاي آمينه ضروري است و درميان پروتئين هاي نباتي منبع عالي ليزين مي باشد و به عنوان يک منبع مناسب آرژنين ، گليسين وتريپتوفان به حساب مي آيد . ليکن مقادير اسيدهاي آمينه سيتين و متيونين موجود کمتر از حد دلخواه است . متيونين  اولين اسيد آمينه محدود کننده درجيره هاي پرانرژي بوده و حايز اهميت زيادي است . بنابراين در جيره هايي که از سويا به ميزان زيادي استفاده مي گردد مي بايست از متيونين و مواد غذايي حاوي متيونين بالا به عنوان مکمل استفاده نمود.